Nieuwe afslankmedicijnen: is sterker ook beter?

Een nieuw afslankmedicijn haalt het nieuws. Deelnemers aan een studie verloren nog meer gewicht dan met de medicijnen die we al kennen. Dan lijkt het al snel een eenvoudige verbetering: net als Ozempic, maar sterker. En sterker moet wel beter zijn.

Die gedachte wilden we van dichterbij bekijken.

De inspiratie voor dit artikel kwam van een video van prof. Patrick Treacy. Daarin bespreekt hij semaglutide, tirzepatide en retatrutide, een nieuwer medicijn dat nog wordt onderzocht. Naast gewichtsverlies stelde hij vragen over spieren, voeding, de hartslag en medische begeleiding.

Zijn bespreking zette ons aan het denken over wat ‘beter’ zou moeten betekenen voor iemand die een behandeling overweegt. We bekeken het onderzoek om te begrijpen wat nieuwere medicijnen bieden en waarom meer gewicht verliezen maar één deel van de afweging is.

Eerst dit: het zijn verschillende medicijnen

Mensen gebruiken ‘Ozempic’ soms als verzamelnaam, maar het is één merk van één medicijn.

Deze medicijnen werken op signalen waarmee het lichaam de eetlust, bloedsuiker en energie regelt. Een extra aangrijpingspunt verandert de werking van een medicijn. Het maakt dat medicijn niet automatisch de beste keuze voor iedereen.

Ook de merknamen zijn belangrijk. In de EU is Ozempic goedgekeurd voor diabetes type 2. Wegovy is goedgekeurd voor gewichtsbeheersing bij patiënten die aan de voorwaarden voldoen. Ze bevatten dezelfde werkzame stof, maar hebben verschillende goedgekeurde toepassingen en doseringen.

Hoeveel meer gewicht kunnen mensen verliezen?

In de SURMOUNT-5-studie, gepubliceerd in 2025, verloren volwassenen met obesitas zonder diabetes gemiddeld ongeveer 20% van hun begingewicht met tirzepatide. Met semaglutide was dat 14%, over een periode van ongeveer anderhalf jaar.

Ook retatrutide liet opvallende resultaten zien. In de TRIUMPH-1-studie, gepubliceerd in september 2026, verloor de groep met de hoogste dosis gemiddeld ongeveer een kwart van het begingewicht.

Dat zijn gemiddelden, geen beloftes. Retatrutide werd in een aparte studie onderzocht. Die uitkomst vertelt ons dus niet precies hoe het zich bij dezelfde patiënten zou verhouden tot tirzepatide. Beide studies werden gefinancierd door Eli Lilly.

Meer gewichtsverlies kan waardevol zijn. Maar die opvallende cijfers vertellen niet hoe iemand zich tijdens de behandeling zal voelen, of bijwerkingen het eten moeilijker maken, of welk medicijn het beste past bij de gezondheid van die persoon.

Betekent afvallen ook spieren verliezen?

Wanneer mensen veel gewicht verliezen, kan een deel daarvan uit spieren en ander weefsel dan vet komen.

In een studie naar tirzepatide bestond het grootste deel van het verloren gewicht uit vet. Een kleiner deel kwam uit wat onderzoekers ‘lean mass’ noemen. Dat is een verzamelnaam voor onder meer spieren, water, organen en ander zacht weefsel. Een afname op een scan betekent dus niet dat al dat gewichtsverlies spierverlies is.

De praktische vraag is of iemand sterk blijft en de gewone dagelijkse activiteiten kan blijven doen terwijl het gewicht verandert. Nieuwe spierzwakte is het bespreken waard met de behandelaar.

Minder eten, maar wel genoeg binnenkrijgen

Als het hongergevoel afneemt, kan voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen wat meer planning vragen.

Kleinere maaltijden kunnen te weinig eiwitten of essentiële voedingsstoffen bevatten. Misselijkheid of overgeven kan eten en drinken moeilijker maken. Dat betekent niet dat iedereen die deze medicijnen gebruikt een tekort ontwikkelt. Veel hangt af van de voeding, klachten en gezondheid vóór de behandeling.

Medische en voedingsorganisaties adviseren aandacht voor de kwaliteit van de voeding, eiwitten en voldoende drinken. Supplementen kunnen helpen als ze nodig zijn. Niet iedereen heeft dezelfde supplementen nodig.

Maaltijden die goed te eten zijn, met bijvoorbeeld eieren, vis, bonen, tofu of yoghurt, kunnen helpen om voldoende eiwitten binnen te krijgen. Als eten moeilijk wordt, kan een diëtist helpen om de voeding aan te passen.

Eiwitten en krachttraining horen bij elkaar

Eiwitten leveren de bouwstoffen waarmee het lichaam spieren onderhoudt. Krachttraining geeft de spieren een reden om sterk te blijven.

Europese aanbevelingen uit 2026 adviseren beide tijdens de behandeling. Krachttraining bestaat uit oefeningen die de spieren uitdagen. De oefeningen worden zwaarder naarmate dat bij iemands mogelijkheden past.

Eiwitshakes kunnen sommige mensen helpen om voldoende eiwitten binnen te krijgen. Maar zonder krachttraining zijn eiwitten alleen waarschijnlijk minder effectief om spieren te behouden. De benodigde hoeveelheid moet worden afgestemd op de persoon, vooral wanneer andere gezondheidsproblemen invloed hebben op het voedingsadvies.

Treacy noemt ook creatine. Dat wordt besproken als mogelijke aanvulling, maar onderzoek specifiek bij deze medicijnen is nog beperkt. Een artikel uit september 2026 vermeldde dat geen enkele gerandomiseerde studie creatine rechtstreeks had getest tijdens gewichtsverlies met GLP-1-medicijnen. We kunnen dus nog niet zeggen dat het spierverlies tijdens de behandeling voorkomt.

En het hart?

Treacy wijst op veranderingen in de hartslag, vooral bij retatrutide. In een vroege studie nam de hartslag inderdaad toe, vooral bij hogere doses. Die stijging bereikte tijdens de behandeling een piek en nam daarna af.

Dat vraagt om context. Een snellere pols zegt op zichzelf niet of een medicijn het totale risico op een hartaanval of beroerte verhoogt of verlaagt.

Bij semaglutide vond de grote SELECT-studie in totaal minder hartaanvallen, beroertes of sterfgevallen door hart- en vaatziekten. De deelnemers hadden al een hart- of vaatziekte en overgewicht of obesitas, zonder diabetes.

Dat is geruststellend bewijs voor de onderzochte patiënten. Voor retatrutide is eigen onderzoek naar de gevolgen op lange termijn nodig. We kunnen er niet van uitgaan dat de resultaten van het ene medicijn ook gelden voor het andere.

Een effectiever medicijn kan nog steeds bijwerkingen geven

Treacy vertelt dat hij Mounjaro zelf beter verdroeg. Andere patiënten kunnen een andere ervaring hebben.

In de directe vergelijking tussen tirzepatide en semaglutide kwamen maag-darmklachten bij beide medicijnen het vaakst voor, meestal tijdens het verhogen van de dosis.

Ook retatrutide kan maag-darmklachten veroorzaken. In de TRIUMPH-2-studie bij volwassenen met obesitas en diabetes type 2 kwamen misselijkheid en diarree vaker voor dan met placebo. Ook een lage bloeddruk en ongewone gevoelens in de huid werden vaker gemeld.

Hoe iemand zich tijdens de behandeling voelt, telt net zo goed mee als hoeveel gewicht die persoon verliest.

Retatrutide wordt nog onderzocht

Op 27 oktober 2026 is retatrutide nog niet goedgekeurd door een geneesmiddelenautoriteit. Resultaten uit grote studies zijn een belangrijke stap, maar zijn niet hetzelfde als een goedkeuring.

Producten die online als ‘onderzoekspeptiden’ worden verkocht, mogen niet worden verward met het medicijn dat deelnemers in een klinische studie krijgen. De FDA, de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit, waarschuwt dat niet-goedgekeurde producten verkeerde ingrediënten, onzekere hoeveelheden medicijn of schadelijke stoffen kunnen bevatten.

Wat hoort bij een goede opvolging?

Naast het gewicht hoort de opvolging aandacht te besteden aan wat iemand eet, of bijwerkingen de maaltijden verstoren en hoe de kracht en dagelijkse activiteiten veranderen. Bloedonderzoek naar voedingstekorten of scans om vet en spieren te beoordelen kunnen voor sommige patiënten nuttig zijn, afhankelijk van hun behoeften.

‘Sterker’ kan meer gewichtsverlies betekenen. Of een behandeling beter is voor iemand, hangt ook af van de bijwerkingen, voeding en kracht, en van de gezondheidsvoordelen die voor die persoon belangrijk zijn.

Een nuttige vraag tijdens een consult is: Waarom past deze behandeling bij mij, en hoe controleren we of ze helpt?